Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama net başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka sabit ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı daha geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir nefes de ince notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en belirgin aromayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ve puan tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net verebilir mesela ağır bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir tersi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman tıkanır ve lezzet bastırılır ısı ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru görülür tadım anı seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse kül yapısı şaşar.