Çekiş Direncini Anlamak
Çekiş, puroyu ağzınızla çektiğinizde hissettiğiniz direncin genel adıdır ve bir puronun verdiği keyfin en temel yanını belirler. Dengeli çekişte duman pürüzsüz gelir, ama ağzı doldurup taşmaz ve dili bastırmaz, ve bu his oturumun başından sonuna kadar sürerse puro rahatça beğenilir. Dar çekişte emmek yorar, boşluklu çekişte ise duman gereğinden çok gelir ve aroma kaybolur. Bir örnek verirsek kakao fındık robusto puro kısa boyuyla direnci kolayca anlatır, sıkı çekişli toro puro ise geniş yapısı sayesinde serin ve yayvan bir akış sunar, yani ağız dumanla boğulmadan aromayı tanımaya olanak sağlar. İki puro yan yana konduğunda aradaki ayrım hemen görülür. Bu yüzden ilk birkaç çekişe dikkat göstermek ve hissi kaydetmek yerinde olur, ve bu fark yalnızca boyutla sınırlı kalmaz, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da etkili olur. Tat tarafı de hava akışıyla sıkı biçimde ilişkilidir, çünkü duman gelmeyince aromanın yayılması da zorlaşır. Kısacası çekişi anlamak, puroyu rahat değerlendirmenin başlangıç noktasıdır, çünkü burada asıl mesele sayılardan çok damakta kalan denge hissidir.
Sıkı Dolgu Neyi Değiştirir
Sıkı çekişin en kolay fark edilen işareti, yanakları gereksiz çalıştıran ve dumanı bir türlü çıkaramayan emme ihtiyacıdır. Böyle bir tabloda duman zayıflar, tat bastırılır ve yanma ucu sıcaklaşır, ve bu tablo tek başına puroyu başarısız kılmaz, fakat dikkatli bir kontrol gerektirir. Kaynağı sıklıkla dolgunun gereğinden sıkıştırılmış basılmasıdır, bazen de yaprakların düzensiz yerleşmesidir. Mesela el rey choix supreme gibi dolgun bir yapıda direnç riski öne çıkar; demi tasse yanma testi ise kısa boyuyla daha rahat bir akış sunmaya eğilimlidir, ve bu ısınma sert bir duman yaratır, sıradan bir puroyu bile olduğundan sert yansıtır. Nem de direnci büyütür, çünkü fazla nemli yaprak şişerek hava yolunu tıkar. Dolayısıyla sıkı çekişe hemen karar vermek yerine önce nem seviyesine göz atın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya güvenmek sık sık işe yaramaz. Ardından kesimi ve dinlenme süresini gözden geçirin, çünkü küçük bir düzeltme sık sık yeterlidir. Tek başına sıkılık her zaman kusur anlamına gelmez, ve acele ettiğinizde küçük bir direnç kalıcı bir kusur gibi görünebilir.
Gevşek Çekişin Belirtileri ve Sonuçları
Gevşek çekişte duman neredeyse çabasız akar, ama bu iyi bir işaret sayılmaz çünkü puroyu kısa sürede eritir. Puro çabucak yanar, duman çabuk ısınan bir tona gelir ve tat zayıf çıkar, ve bu hız kutudaki adetleri düşündüğünüzden çabuk tüketir, oturumu da böler. Nedeni çoğu zaman dolgudaki gevşekliklerdir, yani tütünün gerektiği kadar basılmamasıdır. Grand marshall çekişi nasıl geniş çapına karşın hava akışının tutarlı olmasını amaçlayan bir harman; kon tiki çekişi nasıl ise kutudaki adetlerin birbirine denk düşmesi yönüyle incelenen bir örnektir, bu tabloda yapılacak en iyi hamle ısıyı kontrol altında tutmak olur. Gevşeklik fark edildiğinde çekişleri aralamak ısıyı makul tutmaya katkı sağlar. Ucu nazikçe kapatmak da bazen fark yaratır, fakat dolgu ciddi ölçüde boşsa sorun düzelmez, nem durumu ayrıca gözden geçirilmelidir, çünkü kuruluk gevşekliği genellikle büyütür. Bu durumda kutudaki diğer adetleri denemek yerinde olur. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına iyi puro göstergesi değildir, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük sapmalar çıkması doğaldır.
Yakmadan Önce Çekiş Kontrolü
Kuru çekiş kontrolü, puroyu kestikten sonra alevsiz hafifçe çekip direnci anlamaktır. Bu aşamada hava rahatça gelirse durum olumludur, yani puro yakılmaya uygundur, ve bu küçük adım sonradan çıkacak aksaklıkları büyük oranda törpüler. Hiç hava alamıyorsanız puro dardır; gereğinden çok geçerse gevşek olabilir. Sakin gövdeli taínos puro gibi orta gövdeli bir onluk kutu için bu test pratiktir; templarios puro yanma testi ise sedir ve kakao tonları belirgin bir harman olarak aynı sınamaya uygundur, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir zarar ulaştırmaz, merak eden herkes için kolaydır. Kuru tat de bu denemede kısmen okunur ve ateşlenince çıkacak aromanın habercisini taşır. Puroda tuhaf bir ses varsa ateşlemeden önce vazgeçmek akıllıca olur, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo farklılaşabilir. Testi kısacık sürdürmek yeterlidir, zira uzun süre çekmek ağza rutubet geçirir. Sonucu aklınızda tutmak sonraki denemelerde kıyas sağlar, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin çoğunda vardır, yeni başlayanlar için de yararlı bir alıştırma yoludur.
Kesim Derinliği ve Direnç
Kesim derinliği çekişi doğrudan şekillendirir, çünkü dumanın açılış yolu tam olarak kesimle oluşur. Fazla sığ bir kesim hava yolunu daraltır, fazla geniş bir kesim ise kapağı dağıtır ve dumanı aşırı çoğaltır, ve böylece ağza giren duman hacmi ölçülü kalır, tat da biraz daha belirgin açılır. Düz bıçaklı kesim çoğu vitolada işe yarar, V şekilli ise ince formlarda işe yarar. Deri incir w.i.h. 20 gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes yanma testi gibi ılımlı bir seçenek ayrı kesim tercihleri gerektirebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı daha da öne çıkar, çünkü küçük bir hata hava yolunu anında daraltır. Keskin bir alet kapağı yırtmaz. Bilenmemiş aletler ise örtü yaprağını ezerek çekişi bozar, ama her puro için aynı kesim uygun değildir, deneyim zamanla en uygun ayarı belirler. Kesimi kapağın yarısını götürmeyecek derinlikte yapmak iyi bir kuraldır. Emin olmadığınızda önce az kesip sonra ihtiyaç olursa artırın, çünkü giden parçayı telafi etmek mümkün olmaz, ve bu ölçü puroyu kurtarır, sonraki denemeler için de pay sağlar.
Kuru ve Nemli Puro Farkı
Nem, çekişin en önemli kaynaklarından olarak görülür, çünkü tütün yaprağı çevresindeki rutubete göre büzülür. Fazla nemli bir puro şişer, hava yolu daralır ve çekiş sıkılaşır, ve bu ölçüm küçük bir cihazla kolaydır, uzun vadede oldukça rahatlık verir. Fazla kuru puro ise kırılır, çekiş hafifler ve çabuk tükenir. Cristales kavanoz yanma testi gibi kavanozda gelen adetler nem bakımından düzenli saklanmalıdır; cristales onluk yanma testi ise onluk kutusuyla dengeyi nispeten rahat sabitler, ve bu durum içim sırasında çok daha sert bir duman doğurur. İdeal nem oranı genellikle yüzde yetmiş civarındadır. Bu denge çekişi dengeli kılar ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki ayrımı törpüler, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda da görülebilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten belirgin biçimde sağlamdır. Puroyu kutusundan çıkarıp hemen yakmak yerine birkaç dakika bırakmak ayrıca yararlıdır, ama acele etmeden dinlendirmek genellikle en güvenli yoldur. Uzun vadede doğru nem düzeni, çekişin farklı aylarda tutarlı kalmasını destekler.
İnce ve Kalın Puroda Direnç
Vitola ve kalınlık çekişin karakterini şekillendirir, bu yüzden ayrı formdaki purodan aynı direnci beklemek adil sayılmaz. Kalın formlu puro genellikle biraz daha serin bir hava yolu sağlar, ince olanlar ise biraz daha sıkı çıkabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken genellikle ihmal olur, oysa deneyimi önemli oranda değiştirir. Tek cristales çekişi nasıl ince gövdesi nedeniyle çekişi zorlamaz; sıkı çekişli decimos beşli ise çok ince formuyla kısa zamanda tükenir. Uzun ve hacimli vitolalarda duman daha geç bir yol yaptığı için daha yumuşak akar, ve yanma süresi de çapa ve boya göre kısalır. Bu yüzden direnç beklentisini boya ve çapa göre yapmak mantıklıdır. İnce çubukta hafif sıkılık olağan karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman sınırlı alan bulur. Geniş çapta ise aynı sıkılık belirgin biçimde daha sorunlu görünür. Puroları aynı kıstasla yargılamamak daha adildir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını tutmak yorumları çok daha anlamlı yapar. Özetle çap ve boy birlikte düşünüldüğünde, değerlendirmeyi gerçekçi tutmak basitleşir.
Yanarken Hava Akışını Dengelemek
Yakma tekniği çekiş hissini değiştirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda hangi düzende yayıldığı sonraki yanışı şekillendirir. Alevi puroya dokundurmadan çevire çevire ısıtmak düzgün yanmayı sağlar, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların büyük kısmını önler. Eksik yakış açıklık oluşturur, tünel de çekişi aksatır. Guantanamera minutos 20'li kısa boyuyla kolayca yanar; tekli minutos ne kadar rahat ise tek sunulduğu için yakış çalışması çalışmaya elverişlidir, ve aynı düzen her vitolada küçük ayarlarla geçerli olur. Çekişleri otuz saniye boşluklarla sürdürmek ısıyı makul tutar. Sönen purolarda hafifçe esip tekrar yakmak genellikle yeterlidir, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge güçleşir, daha sık müdahale gerektirir. Külü erken silkelemek yerine doğal dökülmeye izin vermek sıcaklığı dengede korur. Tünel derinleşirse ucu hafifçe tekrar ısıtmak kenarları dengelemek için yeter, çünkü bunaltıcı bir içim çoğu zaman dikkatsiz bir yakıştan çıkar. Tüm bu ayrıntılar bir araya gelince oturum sonuna kadar rahat ilerler ve lezzet zenginliği belirgin biçimde ortaya çıkar, hele uzun oturumlarda bu fark belirginleşir.
Sıkı ve Gevşeği Dengelemek
Sıkı çekişi çözmek için ince bir çubukla ucuna nazikçe kanal açmak işe yarar, ama gereğinden derine inmek dolguyu çökertebilir. Gevşek durumda ise çekişleri aralamak ve ucu nazikçe toplamak fayda sağlar, ve bu yolla bir sonraki kutu için biraz daha bilinçli bir karar vermek mümkün olur. Gurkha holiday gift pack gibi karışık setler farklı harmanları tek kutuda sunar; blue sampler çekişi nasıl ise yumuşak harmanları birlikte getirerek çekiş kıyası için imkân yaratır. Aynı kutuda iki ayrı direnç seviyesi bulmak olağandır, ve tatlımsı harmanların pek çoğunda direnç nispeten hafif seyreder. Bu değişkenlik çoğunlukla sarım ve dolgu farkından gelir. Sorunlu adedi bir yana ayırıp kalan çubukları denemek doğru olur, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en değerli göstergelerden biridir. Telaş etmeden ilerlemek pek çok aksaklığı toparlar. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin beklentisine de göredir, ve kendi eşiğinizi bilmek sonraki denemeleri oldukça kolaylaştırır. Bu yöntemi çoğu kutuda tekrarlamak, zamanla ne tür çekişin zevkinize yattığını öğretir, hem de böyle bir yaklaşım ucuz ve uygulaması kolay.
Çekiş Notları ve Nihai Değerlendirme
İdeal çekiş fazla sıkı da gereğinden gevşek de olmayan orta bir noktadır, ama bu noktanın tam yeri içiciden içiciye farklılaşır. Her puroya çekiş açısından puan vererek yazmak zamanla belirgin bir örüntü gösterir, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de yol gösterir. Bourbon collection ne kadar rahat vanilya ve karamel çizgisiyle dengeli bir ilerleyiş sunar; grand rothschild ne kadar rahat ise geniş gövdesiyle bol duman yolculuğu kurar. İki puroyu yan yana denemek çekişin hangi yönde işlediğini anlatır, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara yeniden dönüldüğünü gösterir. Sonuçta sıkı ya da gevşek çekiş sadece bir ölçüyle değil, nem, sarım, kesim ve yakış türünden etkenlerin birleşimiyle değerlendirilmelidir. Bu bakış acele yargıları önler, ama tek bir oturuma bakarak acele bir hüküm vermek risklidir. Notlarınız arttıkça beğeninize yakın direnç seviyesi de netleşir. Böylece her oturum bir öncekinden ders olarak işler, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine denk bir düzen oturtmasıyla biter.